Верасень, 2021

04.09Зальцбург-100: ФідэліаКатэгорыя:Мастацтва на экранеЖанр:Опера

Падрабязна

Апісанне

«Фідэліа» – не проста адзіная опера Бетховена. Гэта опера аб вызваленні ад тыраніі праз вернасць і мужнасць стала сцягам грамадзянскасці і ліберальных каштоўнасцяў, важным крокам у еўрапейскай музыцы, значным, хоць і рэдка выкананым за межамі нямецкамоўнага свету, помнікам опернага мастацтва. У эталоннай Зальцбургскай версіі партыю змагара за праўду Фларэстана спявае Зорны Ёнас Каўфман, за пультам Венскага філарманічнага аркестра стаіць Франц Вельзер-месцаў, а рэжысёр Клаўс Гут пазбаўляе оперу ад дыялогаў і ўзбагачае візуальным сімвалізмам.

Пандэмія падкасіла ў юбілейна-музычным жыцці не толькі 100-годдзе Зальцбургскага фестывалю. У 2020 годзе ўвесь свет – і асабліва свет нямецкамоўны – павінен быў шырока адзначаць 250-годдзе з дня нараджэння Людвіга ван Бетховена. Зразумела, задуманыя праграмы ажыццявіліся толькі на малую долю. Тым больш дарэчы ў кантэксце Зальцбургскага юбілею ўспомніць «Фідэліа», пастаўленага тут, на мяжы Аўстрыі і Германіі, пяццю гадамі раней. Гэта адзіная Опера генія, на якога ў роўнай ступені прэтэндуюць Германія, дзе ён нарадзіўся, і Аўстрыя, дзе ён правёў большую частку свайго жыцця.

Гісторыя «Фідэліа» – выдатнага музычнага помніка – складаная і цесна пераплецена з еўрапейскай рэвалюцыйнай гісторыяй. Спачатку замест замоўленай яму для тэатра на рацэ Вене (Theater an der Wien) камічнай оперы Бетховен пад уздзеяннем ідэй Французскай рэвалюцыі напісаў пафасную оперу аб вызваленні ад тыраніі. На яе прэм’еру прыйшлі, у асноўным, афіцэры напалеонаўскай арміі, якая ўвайшла ў Вену. Толькі трэцяя рэдакцыя «Фідэліа» здабыла глядацкі поспех. А шмат пазней, у 1955 годзе, менавіта гэтым творам ў другі раз адкрывалася Венская опера, адноўленая пасля разбурэння ў апошнія месяцы Другой сусветнай. За 100 гадоў Зальцбургскага фестывалю «Фідэліа» ставілі 27 разоў – з 1927 па 2015 гады. З шматзначным дзесяцігадовым перапынкам – з 1938 года, калі Аўстрыя ўвайшла ў склад нацысцкай Германіі, і па 1948-ы Зальцбург аб рэвалюцыйным рамантызме Бетховена не ўспамінаў.

Пастаноўку 2015 года знакаміты нямецкі рэжысёр Клаўс Гут і яго часты партнёр, худонік Крысціян Шміт пабудавалі вакол дамінуючага на сцэне чорнага блока і ямы-магілы пад ім: вобразы, якія сталі часткай мінімалісцкай сцэнаграфіі, лёгка чытаюцца як сімвалы тыраніі і яе цёмных скляпоў-засценкаў. Яны знікаюць у апошняй сцэне ўрачыстасці свабоды, азараюць зіготкай люстрай і рознакаляровымі светлавымі блікамі. Гут прыбраў з оперы абцяжарваюць яе дыялогі і замяніў іх трывожным ровам нізкачастотных гукаў.

Галоўнай вартасцю гэтага спектакля варта лічыць Ёнаса Каўфмана – спевака як зорнага, так і няроўнага. Тут ён гучыць бездакорна, і акцёрская гульня яго выклікае жывое спачуванне да таго, хто пакутуе ў зняволенні Фларэстану. Партнёры Каўфмана па сцэне – Адрыяна Печонка ў партыі вернай жонкі Леаноры, якая пераапранулася дзеля выратавання мужа ў юнака Фідэліа, Ханс-Петэр Кеніг ў партыі турэмшчыка Рока, Томаш Канечны ў партыі губернатара-тырана Пізара – ствараюць выдатны ансамбль. Годнай яго часткай з’яўляецца і выдатная ўкраінская спявачка Вольга Несмяротная (у партыі Марселіна): салістка Венскай оперы супрацоўнічала з Вялікім тэатрам і многімі іншымі знакамітымі сцэнамі Еўропы. Асаблівая падзяка – Венскаму філарманічнаму аркестру пад кіраваннем буйнога аўстрыйскага дырыжора Франца Вельзера-месца.

04
September,
2021
к/т “Центральный” (пр-т Независимости, 13);
19:00
Архіў
Тэатр Salzburger Festspiele
Рэжысёр:Клаус Гут
Краіна:Аўстрыя
Мова:ангельская, нямецкая
Мова субтытраў:руская
Працягласць:137 хвіл.
Год:2015
У ролях:Фларэстан – Ёнас Кауфман Леанора (Фідэліа) – Адрыана Пячонка Рока – Ханс-Петэр Кёніг Дон Пізара – Томаш Канечны Дон Фернанда– Себастьян Халечак Марсэліна – Вольга Несмяротная Жакіна – Норберт Эрнст
Жанр:опера
Узроставае абмежаванне:16+
Мастак па святле:Олаф Фрызэ
Сцэнаграфія и касцюмы:Крысціан Шмідт
Дырыжор:Франц Вельзар-Мёст
X